Hookah là gì? Hành trình văn hóa từ Trung Đông đến Nga và Châu Á
- Lezzy House
- Dec 3, 2025
- 3 min read
Updated: Dec 5, 2025
Vượt qua ranh giới quốc gia và văn hóa, hookah đã trở thành một nét đặc trưng của nightlife hiện đại.
Shisha, hay hookah, là một nghi thức cổ xưa bắt nguồn từ Ấn Độ và Ba Tư, nơi người ta đốt thảo dược hoặc thuốc lá để hơi đi qua bình nước trước khi hít vào. Theo thời gian, hookah lan đến Trung Đông, rồi trở thành một phần của đời sống cộng đồng tại khu vực này. Khi du nhập vào Nga, hookah bước vào kỷ nguyên mới với kỹ thuật hiện đại, airflow thoáng và phong cách hút mát–mượt đặc trưng.
Ngày nay, Sài Gòn là nơi giao thoa thú vị của ba dòng văn hóa hookah: Trung Đông – Nga – Fusion hiện đại.
Khởi nguồn: Hookah trong y học cổ truyền và nghi thức cộng đồng
Hookah xuất hiện từ thế kỷ 16 trong đế quốc Mughal (Ấn Độ) và Ba Tư, ban đầu gắn với việc đốt thảo dược và tinh dầu để thanh lọc hơi qua nước. Các ghi chép của học giả Mughal Abu’l-Fazl mô tả thiết bị tương tự hookah được dùng cho mục đích thư giãn và sức khỏe1.
Khi sang Trung Đông, hookah trở thành một nghi thức cộng đồng. Các quán cà phê Ả Rập (qahwa) dùng hookah như trung tâm giao tiếp xã hội—nơi mọi người bàn chuyện gia đình, thương mại, và tin tức trong ngày.
Trung Đông: Không gian “majlis” và lòng hiếu khách
Ở Ai Cập, Lebanon và UAE, hookah thường xuất hiện trong majlis—không gian gặp mặt truyền thống. Việc mời khách dùng shisha được coi là dấu hiệu của sự tôn trọng và hiếu khách, một truyền thống được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu nhân học.
Phong cách Ả Rập thiên về hương đậm và khói dày, thường kết hợp với trà bạc hà hoặc cà phê Ả Rập.
Nga và cuộc cách mạng “smooth airflow”
Hookah du nhập vào Nga đầu thế kỷ 0 và bùng nổ sau thập niên 000 khi thế hệ trẻ theo đuổi phong cách hookah hiện đại: thiết kế tối giản, airflow rộng, smoke mát và kỹ thuật heat management ổn định.
Các thương hiệu như MattPear, Japona, Conceptic Design được xem là những tên tuổi làm thay đổi ngành hookah toàn cầu. Hội nghị Hookah Club Show tại Nga hiện là sự kiện lớn nhất thế giới về hookah, củng cố vai trò của Nga như trung tâm đổi mới kỹ thuật.
Tại sao hookah tồn tại qua nhiều thế kỷ?
Duy trì qua nhiều nền văn hóa, hookah giữ nguyên bản chất: tính kết nối. Nghiên cứu xã hội học chỉ ra rằng hookah được sử dụng chủ yếu để giao tiếp xã hội, không mang tính nghiện hay mục đích cá nhân như thuốc lá.
Nói cách khác, hookah sống sót vì nó đáp ứng nhu cầu muôn thuở: được kết nối với người khác.
Tại Việt Nam
Ngày nay, rất nhiều lounge tại Sài Gòn đang diễn giải lại hành trình hookah theo cách riêng: có nơi giữ phong cách Trung Đông truyền thống, có nơi theo hơi hướng Nga hiện đại, có nơi pha trộn cả hai.
Một vài địa điểm — bao gồm Lezzy — đơn giản chọn cách tái hiện không khí kết nối và sự tinh tế mà hookah mang lại, như một phần tự nhiên của đời sống nightlife thành phố.
Footnotes
Journal of the Royal Asiatic Society.
Oxford University Press. Coffeehouse Culture in the Middle East.
Anthropology of the Middle East Journal. “Hospitality and the Role of Hookah in Arab Social Life.”
Vice Magazine Russia. “How Russia Reinvented Hookah Culture.”
Hookah Club Show (Russia). Annual Conference Reports, 015–04.
SOJOURN Journal. “Youth Culture and Nightlife in Ho Chi Minh City.”